| Een van de meest voorkomende materialen op
aarde is zand en grind. Kusten van de zee, oevers van rivieren en meren
bestaan vaak uit zand; in woestijnen in Afrika en Amerika is soms
honderden kilometers niets anders te zien dan zand en ook het grootste
gedeelte van de bovenste aardbodemlaag bestaat uit zand en grind. Toen de aarde nog jong was bestond er geen zand. Pas na verloop van tijd begon het oppervlak van stevige rotsen onder invloed van weer en wind en stromend water te verkruimelen tot heel kleine stukjes: de zand- en grindkorrels. Zandkorrels zijn op dezelfde wijze ontstaan als grindkorrels en kiezelstenen. Sommige zand- en grindsoorten zijn grover dan andere. Maar zelfs in de grofste zandsoorten zijn de zandkorrels nog erg klein. In de meeste gevallen gaan er duizenden zandkorrels in een eetlepel. De meeste zandkorrels bestaan uit kwarts. Doordat kwarts heel hard is, kunnen zandkorrels van dit materiaal, de hardste rotssoorten in vreemde vormen slijpen via wind en water. Met zand en grind komen we dagelijks in aanraking. Niet dat we elke dag in een zandbak zitten of een nieuw terras in de tuin aanleggen. Maar om ons heen zien we de verwerking van deze grondstoffen in allerlei bouwprocessen. Zonder zand en grind zijn er geen wegen, tunnels of bruggen. En zonder zand en grind zijn er geen huizen, kantoren en winkels. Zand wordt ook gebruikt in filters voor drinkwaterproductie, voor het vervaardigen van schuurpapier en voor het bereiden van glas. We kunnen dus eigenlijk niet zonder deze natuurlijke grondstoffen die in veel soorten en kwaliteiten leverbaar zijn. |
| Winning Bij de winning van zand wordt onder ander gebruikt gemaakt van grote zandzuigers die op een diepte van maximaal 35 meter een mengsel van zand, grind en water opzuigen. In grote zandverwerkingsinstallaties wordt zand en grind gescheiden. Met behulp van speciale apparatuur kunnen ongeveer 40 soorten zand worden samengesteld. Met een capaciteit van 1000 ton per uur worden schepen geladen. Tijdens de belading van het schip wordt het zand gecontroleerd op de grootte van de korrel. Zo blijft de kwaliteit gegarandeerd. Per 1000 ton lading worden tussentijds wel 1000 monsters genomen. Zo kan hoogwaardig industriezand worden vervoerd dat geschikt is voor de bouw. |
| Grind wordt hoofdzakelijk gebruikt in de
betonindustrie (meer dan 25 soorten) en gebroken grind (10 soorten) krijgt
meestal een bestemming in de verwerking van asfalt. Grind wordt gewonnen via zandzuigers. Het wordt gescheiden van zand, gewassen in grote wastrommels en ontdaan van verontreinigingen als klei, veen en hout. Daarna wordt het gezeefd in verschillende korrelfracties. Het gebroken grind komt onder andere uit zogenaamde grindwinningsgebieden. Uit deze winningsgebieden wordt grind met zogenaamde hamerbrekers en nabrekers gebroken tot verschillende korrelfracties. Daarna is het klaar voor transport. |